เรื่อง น้ำท่วมได้อะไร มากว่าที่คุณคิด
15-20 ตุลาคม 2554
น้ำท่วมได้อะไรมากกว่าที่คุณคิด
เหตุเกิด ณ หมู่บ้าน สยามเมืองยิ้ม ( แหย่แหย) บางบัวเงิน
ความร่วมมือ เมื่อมีข่าวเหตุการณ์ น้ำท่วมในจังหวัดทางภาคเหนือ ในจังหวัดอยุธยา ทำให้คนในหมู่บ้านมีการ ประชุมหารือ และหาเงินเพื่อเป็นทุนในการจัดหากระสอบทราย เครื่องสูบน้ำ แน่นอนลูกบ้านบางท่านก็มาประชุม บ้างก็ไม่มา บ้างมาก็ฟัง ออกเสียง ไม่สมทบทุน ซึ่งเป็นเรื่องปกติในชุมชนขนาดใหญ่อยู่แล้ว แต่จากการประชุมในวันแรกก็ได้เงินทุนมาพอสมควร
เริ่มสร้างเขื่อนกระสอบทราย จากประสพการณ์ 50 ปี บอกได้เลยว่าไม่เคยเรียงกระสอบทราย ผมได้แต่ช่วยส่งกระสอบทรายเท่านั้น ซึ่งผมเห็นว่าการเรียงหากไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ ก็คงสร้างความเสียหายในอนาคตได้ จึงเป็นผู้ช่วยส่งเท่านั้น ในวันแรกมีเด็กหนุ่มในหมู่บ้านออกมา ออกแรงกันใส่ทรายลงกระสอบ ขนทราย นับว่าการดูคนที่หน้าตา ไม่สามารถบอกจิตใจได้ ซึ่งเด็กบางคนก็เคยพบ แค่เดินเห็นหน้ากัน ไม่รู้จักนิสัยใจคอ ก็อาจจะเห็นเป็นวัยรุ่นทั่วไป แต่เด็กพวกนี้ก็เสียสละแรงและเวลา เช่นเฝ้ากระสอบเวลากลางคืน ไม่ให้คนหมู่บ้านอื่นมาขโมยกระสอบไป ( ฝรั่งว่าคนไทย มี 4 ขี้ หนึ่งในนั้นคือ ขี้ขโมย )
สิ่งหนึ่งที่คนไทยไม่เรียนรู้คือวิทยาศาสตร์ น้ำท่วมครั้งใหญ่นี้ ทำให้ผมเข้าใจว่าวิทยาศาสตร์ ทำไมต้องเรียนและต้องเข้าใจ ถ่องแท้ นำไปวิเคราะห์ได้ ไม่ใช่แบบนกแก้ว จำตามกันมา ไม่คิดอะไร
นั้นคือการเรียงกระสอบทราย มึการเรียง หลายวิธี ที่เห็นทำกันมา และทางรัฐบาลไม่ให้ความรู้ความเข้าใจกับประชาชน ในเรื่องความถูกต้อง เช่นการให้ความรู้ด้วย การออกทีวีทุกๆ 1 ชั่วโมง สาธิตวิธีการใส่ทรายในกระสอบและการเรียงกระสอบที่ถูกหลักการที่มีการวิจัยมา
ผมก็เข้าไป Youtube ค้นหาคำว่า Sand bag ก็ได้ความรู้มา และน่าจะถูกต้อง เมื่อเกิดเหตุการณ์ ฉุกเฉินคุณต้องเรียงกระสอบเองจะทำอย่างไร
1 วางก้นกระสอบลง ยกปลายขึ้น
2 วางปากกระสอบลง ยกก้นกระสอบขึ้น
3 พับปากกระสอบและม้วนไว้ใต้ก้นกระสอบ เรียงแบบก้อนอิฐ
4 วางปากกระสอบใว้ล่าง และเรียงแบบเฉียง ๆ ทำมุมประมาณ 45 องศา
5 วางแบบไปเรื่อยเปื่อย โยนได้โยน ขอให้สูงก็พอ
6 วางก้นกระสอบทราย บนปากถุงกระสอบใบก่อนหน้า
ปัญหาที่เกิดขึ้นก็คือ คนทำตามคนแรกที่เรียง ของเดิมเรียงอย่างไร ก็เรียงตาม โดยคิดว่าถูกต้อง และไม่พยายามหาความรู้ที่แท้จริง ผลของมันที่เกิดขึ้นก็คือ กำแพงทรายก่อไม่ได้สูงเท่าที่ควรจะทำได้ และมีโอกาสเกิดช่องน้ำทะลัก ในอนาคตได้
หลังจากที่ผมได้ดู youtube ผมก็เริ่มเรียงได้ถูกต้อง แต่ไม่ง่ายที่จะสอนคนไทยด้วยกัน อย่างเช่น
ผมเห็นคนมาช่วยเรียงกระสอบทรายหน้าบ้านโดยเรียงตามแบบที่ 3 ผมก็บอกว่าน่าจะเรียงตามแบบ ที่ 6 เพราะดูจาก youtube ทหารอเมริกันเสนอรูปแบบคลิปใน youtube สิ่งที่ได้กลับมาคือ เขาบอกว่าผมเป็นคนไทย ไม่ต้องเรียงแบบอเมริกา แล้วเขาก็ทำต่อไปจนเสร็จ
ผมมาช่วยก่อกระสอบทรายหน้าบ้านที่อยู่ริมถนนหน้าหมู่บ้าน ไม่มีคนเรียงเป็น แต่ก็มีอาสาสมัคร 2 คนมาเรียง โดยมีผมเป็นหนึ่่งใน 2 คน โดยเรียงคนละช่วง หลังจากที่เรียงไปได้ 1-2 เมตร ผมก็พบว่า อีกคนเรียงตามแบบข้อ1 ผมก็บอกเขาว่า คุณเรียงผิดต้องเรียงแบบผม เขาตอบผมมาว่า "โอยเรียงแบบไหนก็เหมือนกัน เรียงไปเถอะ" ผมก็บอกว่า แบบที่ผมเรียงมาจากข้อมูลในเวบไซต์ youtube ของทหารอเมริกัน เขาตอบผมว่าอย่างไร รู้ไหม ............
" พวกเราหยุด ให้เฮียเรียงเอง เฮียเค้าเก่ง เฮียเรียงเองเลย พวกเราไม่ต้องเรียง "
ผมแทบของขึ้น แต่ก็บอกคนอื่นให้ คนอื่นขยับกระสอบทรายแล้วผมจะเรียงใหม่ ตามข้อ 6 จนเสร็จ คุณลองคิดดูแค่เป็นการเรียงชั้นกระสอบที่ 3 เองที่ผิดพลาดหากเรียงสูงขึ้นไป โดยมีข้อผิดพลาดจากชั้นที่ 3 ความแข็งแรงก็จะหายไป ความเสียหายในอนาคตคงต้องเกิดขึ้น ที่สำคัญในข้อมูลที่ได้ การเรียงฐานต้องกว้างเป็น 3 เท่าของความสูง และสูงไม่เกิน 120 ซม.
ผมได้สอบถามหัวหน้าคนที่แก้ไขปัญหาน้ำท่วมว่า การเรียงกระสอบแบบไหนคือวิธีที่ถูกต้อง คำตอบที่ได้คลุมเครือ คือวิธีที่ 3,4 หรือ 6 ก็ได้ นับว่าน่ากลัวเพราะคนที่เป็นผู้นำ ออกคำสั่งเสนอแนะ ยังไม่รู้วิธีทีถูกต้อง และคนส่วนมากให้ความเชื่อถือคนๆนี้มาก ( ฝรั่งว่าคนไทย มี 4 ขี้ หนึ่งในนั้นคือ ขี้โออวด ว่าตัวเองเก่ง และไม่ขวนขวายหาความรู้)
หมู่บ้าน สยามเมืองยิ้ม ไม่เคยน้ำท่วม ไม่มีใครมีแบบแผนผังท่อน้ำในหมู่บ้าน ซึ่งท่อนำ้จะมีจุดระบายน้ำจากถนนลงที่ระบายน้ำ และเข้าบ่อพักไปออกที่คลอง ผมขี่จักรยานดูตลอด 2 เดือนก่อนน้ำท่วม ผมพบว่าระดับน้ำในท่อไม่เท่ากัน ซึ่งท่อที่บ้านผมต่ออยู่ระดับน้ำจะสูง ไกล้ผิวถนน แต่อีกจุที่อยู่ถัดไป ระดับน้ำต่ำกว่าผิวถนน 90 ซม. จากความรู้แค่ ป 4 ก็บอกได้ว่าท่อไม่เชื่อมถึงกัน แต่คนในหมู่บ้านและคนที่ดำเนินการแก้ไปน้ำท่วมก็บอกว่าท่อถึงกัน บางคนอ้างว่าเขามาดูการวางท่อตั้งแต่สร้างหมู่บ้าน ( ผมว่า15 ปีนานมากสำหรับความจำมนุษย์ ) ก็ยืนยันว่าท่อถึงกัน และคนส่วนมากก็เชื่อตามกัน
ไม่มีการเปิดฝาท่อเพื่อหาข้อมูลที่ถูกต้อง ซึ่งผมคิดว่าหากสันนิฐานข้อมูลผิด การแก้ไขก็ต้องออกมาผิด และเสียเวลา ค่าใช้จ่ายมาก จนผมได้หาทางทดสอบโดยใช้ไม้อ่อน กดไล่ตามขอบบ่อลงไป จนสามารถบอกได้ว่า ท่อจุดไหน ด้านไหนตันหรือไม่ตัน จนทำให้คนที่เชื่อว่าท่อต่อถึงกันบางคนยอมรับว่า ท่อต่อไม่ถึงกัน มันเป็นเรื่องเดียวกันกับ ที่บอกต่อกันว่า " รถขับช้าชิดซ้าย ขับเร็วชิดขวาได้ " ทุกคนรับข่าวสารแบบผิดๆ มาและกลายเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ซึ่งความจริงก็คือ " รถขับช้าชิดซ้าย รถขับเร็วแซงผ่านก็ต้องชิดซ้ายครับ "
" วันนี้น้ำจะสูงขึ้นอีก 1 เมตร " ข่าวจากทีวี วิทยุ คืนวันที่ 18 ผู้นำในหมู่บ้านก็ออกประกาศเรียกลูกบ้านมาช่วยกันก่อกระสอบทรายให้สูงขึ้นอีก ผมขี่จักรยานมาถามคนที่มาขนกระสอบทราย ว่าเกิดอะไร ก็ทราบว่ามีการประกาศจากทางการว่า น้ำจะสูงอีก 1 เมตร ผมก็ถามว่าจะสูงอีก 1 เมตรนับจากอะไร จากระดับน้ำหน้าหมู่บ้าน ณ ปัจจุบันหรือ ทุกคนก็ตอบไม่ได้ ว่าสูงอีก 1 เมตรคืออะไร นี่เป็นการสื่อสารที่ไรสาระ และทำให้เกิดการตื่นตระหนก
นับจากวันที่ 15-18 ผมได้ทำกราฟ โดยทำความสูงไว้ที่เสาไฟหน้าหมู่บ้าน เพื่อให้พนักงานรักษาความปลอดภัย ช่วยจดไว้ แล้วผมก็จะทำกราฟขึ้นมา ก็ได้พบว่ามีการขึ้นลงของระดับน้ำหน้าหมู่บ้าน สัมพันธกับการขึ้นลงของน้ำทะเล แต่เวลาช้าเป็น 12 ชม.เมื่อเทียบกับเวลาที่ทางการให้ข้อมูลระดับน้ำที่ปากเกร็ด และที่น่าสนใจคือระดับน้ำสูงสุดที่ปากเกร็ด ไม่ได้เปลี่ยนแปลงมากนัก 2.90 2.91 2.90 2.88 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล แต่ระดับน้ำที่หน้าหมู่บ้าน ขึ้นสูงสุดทำลายสถิติของวันก่อนทุกวัน ซึ่งความสูงขยับครั้งละ 10-15 ซม. เมื่อเทียบกับวันก่อน
คืนวันที่ 18 ผมถามทุกคนที่บอกว่าได้ข่าวว่าน้ำจะสูง 1 เมตร นับจากอะไร
1 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับน้ำทะเล
2 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับพื้นถนนหน้าหมู่บ้าน
3 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับน้ำสูงสุด ณ ปัจุบัน หน้าหมู่บ้าน
4 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับน้ำที่สะพานพุทธ
5 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับพื้นในนรก
6 สูงขึ้น 1 เมตรจากระดับพื้นบนสวรรค์
แน่นอนไม่มีใครเข้าใจ ไม่มีใครตอบได้ ข้อมูลที่ราชการส่งถึงประชาชน และประชาชนไม่มีความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ข้อมูลที่ได้อย่างไม่เข้าใจและลือกันไป ย่อมทำให้ตื่นตระหนกมาก คืนวันที่ 18 ผมบอกทุกคนที่มาดูกราฟว่า คืนนี้น้ำขึ้นอีกไม่เกิน 10 ซม. ซึ่งเป็นเวลาที่น้ำขึ้นสูงสุดจากกราฟที่ทำไว้ และหากช่วงข้ามคืนนี้น้ำจะขึ้นอีก 1 เมตร มีอยู่อย่างเดียว เขื่อนที่อยู่ทางเหนือ แตกอย่างเดียวที่จะทำให้น้ำสูงขึ้นได้ภายในเวลา 2-3 ชม. แล้วผมก็ขี่จักรยานกลับไปนอน เพื่อเตรียมตัวมาดูในวันรุ่งขึ้นว่าน้ำท่วม 1 เมตรหรือไม่ ...................
ผมทำนายผิดน้ำขึ้นมาอีก 2 ซม. แล้วก็ลดลงตามแนวโน้มของกราฟที่ได้ทำไว้ก่อนหน้า นั้น
" เขื่อนแตก เขื่อนแตกแล้ว น้ำท่วมถึงคอคนในวัด โอย โอย ต้องหากระสอบกันอีกให้สูงมากขึ้น " ผมถามคนที่ได้ข้อมูลว่า เขื่อนที่ไหน หากเป็นเขื่อน นวนครแตก ผมก็ดีใจที่น้ำไหลไปทางทิศตะวันออก ไม่ได้มาทางทิศตะวันตก ยิ่งเขื่อนแตกไปทางทิศตะวันออกก็จะยิ่งดี ความเสียหายทางทิศตะวันตกก็จะเบาบางลง
หากเป็นเขื่อนทีวัดหารละ ก็ยิ่งไม่น่าตกใจ เพราะระดับน้ำที่คอคนในวัดก็คือระดับน้ำที่เข่าหน้าหมู่บ้าน สยามเมืองยิ้ม ไม่เห็นจะต้องสติแตกกับข่าวนี้ เพราะน้ำที่อยู่เหนือเขื่อนวัดหาร ก็คือระดับน้ำในคลองที่ถนนหน้าหมู่บ้าน เพราะคลองมันเชื่อมถึงกัน ความเป็นจริงน้ำที่หน้าหมู่บ้านจะลงลงอีก 0.001 ซม.
เขื่อนที่แตก ในข่าวผมจะดูแผนที่ทุกครั้ง เป็นข้อมูลว่าจะเกิดอะไรขึ้น ในอนาคต ทำให้มองเรื่องการไหลของน้ำได้ดีขึ้น ระดับน้ำที่สูงขึ้นก็เป็นน้ำหลากมาทางเหนือ มากว่าน้ำขึ้นน้้ำลง นั้นก็คือวันที่ 19
วันที่ 19 น้ำที่หน้าถนนหมู่บ้านเกือบแตะกระสอบทราย มีการขนทรายในจุดที่น้ำท่วมไปแล้ว มีการย้ายทรายจากขอบคลองมาที่ขอบหน้าบ้านที่อยู่ริมคลอง บางบ้านย้ายทรายมากองเป็นกำแพงหน้าบ้านตัวเองสูงกว่าเมตร แต่บางจุดน้ำจะล้นขอบกระสอบทรายแล้ว บางครั้งผมมาเอากระสอบทราย บางคนก็ถามว่า ผมใช่คนในหมู่บ้านสยามเมืองยิ้มหรือเปล่า ไม่เคยเห็นหน้าเลย ผมบอกเขาว่า คนเป็นพันในหมู่บ้านคุณจะคุ้นหน้าได้อย่างไร ก็มาช่วยกันวางกระสอบทราย คุณก็จะรู้ว่าใครเป็นใคร พวกเขาไม่เข้าใจว่า น้ำมันยุติธรรม มันจะไปหาที่ต่ำเสมอ คือท่วมเท่ากันทุกจุด ไม่เว้นบ้านรวย บ้านจน
ในที่สุดน้ำมันก็เข้าโจมตี ทุกจุดทีไม่ได้ป้องกัน เข้ามาทางด้านหลัง ด้านข้าง ลอดตามกำแพง หมู่บ้าน เข้ามาทางกระสอบทรายที่ต่ำ และสุดท้ายหมู่บ้านก็จม แบบเรือไททานิค เวลา ประมาณ 12 นาฬิกา ผมก็สละเรือสยามเมืองยิ้ม
Commentator
Pichai Ua-Wanapaksa ผมอุตสาห์ อาสามาช่วยเรียงกระสอบทราย เรียงไปตั้งเยอะแล้ว เหนี่อยแสนเหนื่อย แต่มีเฮียขึ้อวด ปากหมาน เจ้าของบริษัท ทรายรูสั้น มาว่าผมเรียงผิด ให้เรียงแบบเฮีย แบบทหารอเมริกัน ผมแทบกลั้นอารมณ์ไม่อยู่ อยากจะเอากระสอบทรายทุ่มใส่หัว..... โชคดี คุมอารมณ์อยู่ เลยตอบเฮียไป เบาๆ....
